UNIWERSYTET WARSZAWSKI PONOWNIE W PARCHOWIE

Po 10 latach studenci z Wydziału Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego wracają do Gminy Parchowo. Na przełomie kwietnia i maja 2026 roku do Gminy Parchowo przyjedzie grupa studentów UW, aby ponownie przyjrzeć się obecności języka kaszubskiego w codziennym życiu mieszkańców. I to nie będzie pierwsza taka wizyta!

Pierwszą edycję projektu Wydział Socjologii UW zrealizował w Parchowie już w 2014 roku. Dzięki rozmowom z mieszkańcami i ich życzliwości, udało się wtedy zebrać niezwykle cenny materiał pokazujący, jak Kaszuby i kaszubska tożsamość są postrzegane z lokalnej perspektywy. Na podstawie przeprowadzonych badań powstało kilka prac licencjackich i magisterskich oraz rozprawa doktorska, a kolejne opracowania są w przygotowaniu. Powrót do Gminy Parchowo to dla kolejnego pokolenia studentów wyjątkowa okazja, by lepiej zrozumieć kaszubską rzeczywistość, która dla mieszkańców jest czymś naturalnym i codziennym, a dla osób spoza regionu często nieznanym i odkrywanym dopiero podczas takich spotkań.

Tegoroczny projekt WSUW nosi tytuł „Postawy etniczne a język mniejszościowy na poziomie lokalnym. Przykład języka kaszubskiego”. Tym razem młodych badaczy interesuje nie tylko to, jak język jest obecny w różnych obszarach życia, ale jak jego rola i sposób używania zmieniały się w czasie. Młodzi badacze chcą rozmawiać o tym, kiedy i gdzie mówi się po kaszubsku, jak postrzegany jest ten język, jak wygląda jego nauczanie w szkołach, a także jak odbierane są dwujęzyczne nazwy miejscowości czy możliwość używania języka kaszubskiego w urzędzie. Podstawą badań będą rozmowy (wywiady) z mieszkańcami oraz pracownikami lokalnych instytucji. Spotkania będą odbywać się w tygodniu między 25 kwietnia, a 2 maja 2026 roku.

Dzięki temu, że projekt jest powtórzeniem badań przeprowadzonych w gminie ponad dziesięć lat temu, możliwe będzie wskazanie, w których obszarach związanych z językiem kaszubskim w codziennych praktykach zaszły zmiany i jakie jest ich znaczenie dzisiaj. Efektem projektu ma być publikacja książkowa podsumowująca wyniki obu badań.

Opiekę naukową nad całym projektem realizowanym przez studentów z Wydziału Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego sprawuje prof. Sławomir Łodziński. W skład zespołu badawczego koordynującego pracę studentów wchodzą również dr Wojciech Ogrodnik, dr Katarzyna Lewandowska oraz mgr Luiza Organek. W czasie pobytu w Gminie Parchowo każdy ze studentów będzie legitymował się odpowiednim zaświadczeniem wydanym przez Uniwersytet Warszawski. Jak podkreślają autorzy projektu: „Będziemy bardzo wdzięczni mieszkańcom za otwartość na spotkanie i podzielenie się swoimi doświadczeniami. Tylko dzięki takim rozmowom mamy szansę zrozumieć, czym jest kaszubskość i jak funkcjonuje na co dzień”.